Psychisch welzijn Nederlanders onder druk

Het psychische welzijn van de Nederlandse bevolking staat onder druk, zowel bij jong als oud. Dit blijkt uit de recente Monitor Mentale Gezondheid 2025 van het RIVM en het Trimbos-instituut. Zij roepen de overheid op om hun aanpak van mentale gezondheid te verbeteren. Ondanks dat mensen vaak aangeven tevreden te zijn met hun leven, nemen mentale problemen toe, vooral bij jongvolwassenen en vrouwen. Het RIVM en Trimbos benadrukken de noodzaak voor een brede, preventieve aanpak die verder gaat dan alleen het ministerie van Volksgezondheid.

Dit sluit naadloos aan bij Weerbare Werkgever, waarbij we ons richten op psychisch welzijn op de werkvloer. Door preventie en vroegsignalering te integreren, kunnen we gezamenlijk bijdragen aan een gezondere werk- en leefomgeving en zowel werknemers als werkgevers ondersteunen in het creëren van een veerkrachtige en inclusieve werkcultuur.

Feiten en cijfers

De cijfers zijn zorgwekkend: 8,9 procent van de Nederlanders van 18 jaar en ouder had in 2024 een hoog risico op een angststoornis of depressie. Dit aantal is aanzienlijk hoger dan tien jaar geleden, toen dit risico nog 3 procent lager lag. Vooral vrouwen (10,2 procent) blijken meer last te hebben van deze psychische klachten dan mannen (7,4 procent). Jongvolwassenen, vooral vrouwen, melden steeds vaker angst- en depressiegevoelens, waarbij meer dan de helft van de 16- tot 26-jarigen aangeeft last te hebben van emotionele problemen.

Experts in het rapport vinden dit zorgwekkend, maar verklaren dat sommige van deze klachten tijdelijk kunnen zijn en bij het leven horen. Toch is de toename van mentale problemen onder jongeren een teken dat er meer actie nodig is, zowel op het gebied van preventie als ondersteuning.

Belang van preventie en vroegsignalering

Volgens Peter van Dijken, directeur van Trimbos, is meer focus op preventie en vroegsignalering nodig. De huidige aanpak is volgens hem te gefragmenteerd en komt niet uit verschillende ministeries. Mentale gezondheid moet een centraal onderwerp worden in beleid, niet alleen binnen de gezondheidszorg, maar ook bij andere ministeries die zich bezighouden met bijvoorbeeld werk, schulden, en huisvesting.

Het RIVM en Trimbos pleiten voor snellere interventies. Het rapport wijst bijvoorbeeld op het belang van snel toegankelijke schuldhulpverlening voor mensen met problematische schulden, aangezien zij vaker kampen met psychische klachten zoals angst en depressie. Als gemeenten tijdig ingrijpen, kunnen psychische klachten verminderen, wat de druk op de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) verlicht.

Brede aanpak is nodig

De conclusies van het RIVM en Trimbos zijn duidelijk: de aanpak van mentale gezondheidsproblemen in Nederland is momenteel onvoldoende en moet breder worden getrokken. Er moet aan verschillende knoppen worden gedraaid: van preventie en vroegsignalering tot de aanpak van werkstress, prestatiedruk en financiële onzekerheid.

De onderzoekers hopen dat het rapport een startpunt zal zijn voor verdere discussie en actie. Het is van cruciaal belang dat er niet alleen meer cijfers en data komen, maar dat deze ook daadwerkelijk leiden tot een geïntegreerd beleid waarbij zowel de overheid, de zorgsector, het onderwijs als de samenleving betrokken zijn.

Wat jouw organisatie kan doen

Als werkgever kun je bijdragen aan de mentale gezondheid van je medewerkers door een cultuur van openheid te creëren. Het is essentieel om mentale gezondheidsproblemen bespreekbaar te maken en preventieve maatregelen te nemen. Met Weerbare Werkgever bieden we concrete handvatten om een ondersteunende en veerkrachtige werkomgeving te ontwikkelen.

Bron: Trouw, 9 december 2025